90’lı yılları sinemanın bana göre altın çağı. Hikaye anlatımının derinleştiği, teknolojinin sinema dilini geliştirdiği bu benzersiz dönem; unutulmaz yapımların ve yenilikçi yönetmenlerin vizyonlarıyla hafızalarımıza silinmez izler bıraktı. 90’lar sinemasına dair yolculuğum üçüncü yazısında, bu kez 1992 yılının en beğendiğim filmlerini bir araya getiriyorum. Serinin ilk yazısı 1990, ikincisi ise 1991 yılında gösterime giren filmler arasından bana göre en iyilerini listelemiştim.

Şimdi ise bu muazzam on yılın bir başka zirve noktasına, 1992 yılına geldik. 1992, hem Türk sinemasında cesur ve özgün hikayelerin filizlendiği hem de dünya sinemasında teknik kusursuzluğun estetikle buluştuğu çok özel bir yıldı. Yaratıcı anlatım tekniklerinin sınırları zorladığı bu yıl, sinemaseverler için adeta her hafta zengin bir seçki sunuyordu. İşte, bu yazıda o büyüleyici sinema yılının, 1992’nin, bana göre en iyi 25 filmini bir araya getirdim. 1993 seçkisinde görüşmek üzere.

25.GİTARIM VE SİLAHIM (EL MARIACHI)

Meksika’nın tozlu sokaklarında, tek hayali ataları gibi bir müzisyen (Mariachi) olmak olan genç bir adam (Carlos Gallardo), gitar kılıfıyla kasabaya gelir. Aynı gün, hapishaneden kaçan azılı bir katil olan Azul da kasabaya giriş yapmıştır. Azul’un alametifarikası ise silahlarını bir gitar kılıfında taşımasıdır. Kasabanın uyuşturucu baronu Moco ve adamları, bu iki adamı birbirine karıştırınca bizim barışçıl müzisyenimiz kendini amansız bir hayatta kalma savaşının ortasında bulur. Yanlış anlaşılmalarla örülü bu kanlı kovalamacada, Mariachi sadece hayalleri için değil, canı için de savaşmak zorunda kalacaktır. Robert Rodriguez, bu ilk filminde aksiyon ve mizahı, Meksika'nın sert atmosferiyle harmanlar.

El Mariachi, sinema tarihinde "gerilla film yapımcılığının" kutsal kitabı sayılır. Robert Rodriguez, bu filmi çektiğinde henüz 23 yaşındaydı ve elinde ne profesyonel bir ekip ne de yeterli bir bütçe vardı. Ancak bu imkansızlıklar, filmin en büyük estetik avantajına dönüştü. Hızlı kurgusu, el kamerasıyla yakalanan dinamik açılar ve çiğ ama samimi atmosferi, filme ana akım Hollywood aksiyonlarında asla bulunamayacak bir enerji katar. Rodriguez, kurguyu bizzat yaparak ve her sahneyi tek bir kamera ile çekerek, kısıtlı imkanlardan yüksek bir görsel tempo yaratmayı başarmıştır.

25.GİTARIM VE SİLAHIM (EL MARIACHI)

24. BEŞİKTEKİ EL (THE HAND THAT ROCKS THE CRADLE)

23. BEYAZLAR BECEREMEZ (WHITE MEN CAN’T JUMP)

22. YIRTIK RAHİBE (SISTER ACT)

21. BRAINDEAD (DEAD ALIVE)

20. TEMEL İÇGÜDÜ (BASIC INSTINCT)

19. INDOCHINA

18. ACI ÇİKOLATA (LIKE WATER FOR CHOCOLATE)

17. SERT POLİS (HARD BOILED)

16. BASİT ADAMLAR (SIMPLE MEN)

15. HOWARD'LARIN SONU (HOWARD’S END)

14. MAN BITES DOG (C'EST ARRIVÉ PRÈS DE CHEZ VOUS)

13. KÖTÜ POLİS (BAD LIEUTENANT)

12. KADIN KOKUSU (SCENT OF A WOMAN)

11. DRAKULA (BRAM STOKER’S DRACULA)

10. ACI AY (BITTER MOON)

9. SON MOHİKAN (THE LAST OF THE MOHICANS)

8. BİRKAÇ İYİ ADAM (A FEW GOOD MEN)

7. İKİZ TEPELER: ATEŞTE BENİMLE YÜRÜ (TWIN PEAKS: FIRE WALK WITH ME)

6. ŞARKÜTERİ (DELICATESSEN)

5. KOCALAR VE KARILARI (HUSBANDS AND WIFES)

4. AFFEDİLMEYEN (UNFORGIVEN)

3. AĞLATAN OYUN (THE CRYING GAME)

2. AYAZDA BİR YÜREK (UN COEUR EN HIVER)

1. REZERVUAR KÖPEKLERİ (RESERVOIR DOGS)

BONUS: 1992 Yılının En İyi 5 Türk Filmi

5. CAZİBE HANIMIN GÜNDÜZ DÜŞLERİ

4. SENİ SEVİYORUM ROSA

3. DÜŞ GEZGİNLERİ

2. DÖNERSEN ISLIK ÇAL

1. GÖLGE OYUNU