Eleştirdiğin Şeyin Ta Kendisine Dönüşmek: Oliver Tree’nin Son Performansı

Onu muhtemelen devasa scooter’ı, 90’lardan kalma renkli rüzgarlıkları ve garip kase kesim saçlarıyla internette dolaşan absürt bir caps olarak gördünüz. Oliver Tree, dışarıdan bakıldığında popüler kültürle dalga geçen çılgın bir internet trolü; içeriden bakıldığında ise milyonlarca dinleyiciye ulaşan, müziğini ve karakterini aynı performansın parçasına dönüştüren bir anti-pop ikonuydu.

Geçtiğimiz günlerde daha 32 yaşında geçirdiği trajik bir kazada hayatını kaybetti. Ölümü, hayatı kadar ani, absürt ve sarsıcıydı. Fakat bu trajik sonun ardında, müzik endüstrisinin daha önce pek rastlamadığı kadar hesaplı bir vasiyet ve son performans yatıyordu.

Shrek Kostümlü Vasiyet: Miras Neden Sanatçılara Kaldı?

Ölümünden sadece haftalar önce katıldığı Zach Sang röportajında karşımızda yine yeşil bir Shrek kostümü giymiş Oliver vardı. Görüntüsü her zamanki gibi absürttü; söyledikleri ise bütün kariyerini anlamlandıracak kadar berraktı. İşte o röportajda, daha sonra AP ve NME gibi uluslararası kaynakların da doğrulayacağı vasiyetini açıkladı: Tek bir kuruşunu bile ailesine bırakmıyor; tüm mirasını geleceğin bağımsız sanatçılarını fonlayacak bir vakfa devrediyordu.

Kendi ürettiği her şeyi “Aptal sosis videolar ve aptal sosis şarkılar” diyerek hafife alıyordu. Ama kuracağı vakfın her ayrıntısını çoktan planlamıştı. Aslında nedenini de yine aynı röportajda tek bir cümleyle özetlemişti: “Eğer hayalleriniz bir gün işiniz hâline gelirse, sonraki tüm konuşmalarınız o işinizi yeniden nasıl hayalinize dönüştüreceğiniz üzerine olur.” Oliver Tree’nin bütün kariyeri tam da bu fikrin etrafında şekillendi. Sistemi yenmeye çalışmadı; sistemin kendisini performansının bir parçasına dönüştürdü.

Geriye Dönüş: Bir Meta-İroni Olarak Cash Machine

Aslında bu sistemle kurduğu ilişki yeni değildi. Her şey büyük bir çelişkiyle, Cash Machine ile başlamıştı. Şarkı, vahşi kapitalizmi ve tüketim çılgınlığını hedef alan protest bir parçaydı. Açıkça soruyordu: “Güvensizliklerini örtmek için bir para makinesi gibi mi harcıyorsun?”

Ancak Atlantic Records etiketiyle yayımlanan bu şarkı, Oliver’ı lüks bir jet ski üzerinde paraları havaya fırlatırken gösteren kliple birlikte bizzat endüstrinin kendisi tarafından TikTok’ta devasa bir tüketim nesnesine dönüştürdü. Eleştirdiğin şeyin ta kendisine dönüşmek; modern müzik endüstrisinin en sevdeki oyun buydu. Oliver bunu reddetmedi; aksine, bu dönüşümün bizzat yönetmeni oldu.

Karakter Tasarımı: Altın Dişler ve Büyük Scooter

Kase kesim (bowl cut) saçları, 90’lardan fırlamış gibi duran renkli rüzgarlıkları, dev scooter’ı ve Cash Machine döneminde taktığı altın dişleri… Bunların hiçbiri rastgele seçilmiş aksesuarlar değildi. Müzik endüstrisinin o aşırı ciddi ve steril dünyasına karşı, bilinçli olarak tasarlanmış çocuksu bir provokasyondu.

Belki de bütün o absürt görüntünün altında, takım elbiseli endüstri devlerinin arasında kendi oyun alanını korumaya çalışan bir anti-kahraman vardı. Bu yüzden derin bir ironi ile teslimiyet arasındaki o ince çizgiyi görünmez hâle getirdi.

Final: Ölümden Üretilen Değeri Çalmak

Oliver Tree, hayatını kaybettikten sonra müziğinin ve imajının endüstri tarafından nasıl metalaştırılacağını çok iyi biliyordu. Belki de bu yüzden son hamlesini sistemin kendi kuralları üzerinden yaptı. Ardında bıraktığı telif gelirleri, kendi isteği doğrultusunda bağımsız sanatçıları desteklemek üzere kurulan vakfa aktarılıyor.

Kapitalizmi yenmedi. Ama ölümünden sonra üretilecek değerin yönünü değiştirdi.

Vakıf hakkında daha fazla bilgi