Olağan Hadiseler: Berberlerim ve Ben

Damat tıraşı yıllardır makul fiyata tıraş olmanın bedelini bir seferlikte olsa erkeklerden çıkartmak için berberler tarafından organize edilen öç alma operasyonudur. Berberler bir günlük de olsa kadın kuaförlerinin yerinde hissetmek istiyorlar kendilerini. Onlar kadar para kazanmayı tatmak istiyorlar. Hiçbir zaman ulaşamayacakları bir ufka yaklaşmak istiyorlar. Bundan ötürü düğün tarihimi katiyen berberimle paylaşmayacağım. Oluşturulan kirli ve ezici sisteme alet olmak isteyeceğim en son şey. Normal tıraş günümün geldiği gibi gideceğim. Hatta bir gün evvelden giderim. Saçımı kendim yapabiliyorum, çok şükür. Gelin başı kadar çetrefilli bir hadise olmadığı herkesin malumudur. Zaten dikkatle bakarsanız görürsünüz, damatlara tek yapılan, saçın alına düşen perçemlerini yarınlar yokmuşçasına yukarıya doğru fönleyerek, baş kısmından yukarıya doğru çıkılabilecek kadar kaçak kat çıkmak. Şimdi eğri oturalım, doğru konuşalım: Johnny Bravo gibi geziyor damatlar. Gerek var mı? Ondan mütevellit ben bir gün evvelden gider, tıraşımı olur, ödememi yapar, muzipçe bir gülümsemeyle “Abi, yarın düğünüm var, mutlaka bekliyorum.” der, çıkar giderim.

Zaten halihazırda sorumluluk hissettiğim bir berberim yok. Ardımda çok gözü yaşlı berber bıraktım maalesef. Berberlerin birçoğunun gevşeme problemi var. Uzun süre saçınızı kestirdiğiniz berber, size artık aynı ehemmiyeti bir süreden sonra göstermeyi bırakıyor. Çıldırırsın. Belki ben kendimi özel hissetmek istiyorum. Haliyle çok fazla eski berberim oldu. Bu durum, yeni bir berberle ilişkiye başlarken kurallarımı net bir şekilde belirlememe de yol açtı. Bir yerin dostane hissettirmesi, oranın en iyi seçenek olduğu anlamına gelmez. Aykut Kocaman’ın dediği gibi, manzara ne kadar güzel olursa olsun üşüten pencereyi kapatmak gerekir.

Kuaför kelimesi yabancı olduğum bir kelime. Benim için berberdir. Aralarında büyük bir fark var mı? Sandığınızdan çok. Bir kere kuaföre randevulu gidilir. Randevu almadan orada var olamazsınız. Berber öyle mi? Tam tersi, almaya çalışsan berberin vermez. “Gel işte, ayarlarız.” der. Gidersin mesela, ayarlarız diyen berber ayarlayamaz. İşin var mı, yok mu diye sormaz, birkaç tur at gel der. Sen de birkaç tur atar, geri gelirsin. Birkaç turla kalmasını umarsın en azından.

Berberlerde hiçbir işi gücü olmayan yaşlı dayılar olur. Bütün gün gazete okuyup, berber dükkânının iki köşesinin birleşiminde duvara montelenmiş rafın üzerinde duran küçük tüplü televizyonda ne açıksa onu takip ederler. Okudukları gazeteden gördükleri bir haberi ya da televizyonda yayınlanmakta olan programlar hakkında yorumlarda bulunurlar. Genelde radikal ve gerçekliği hiçbir şekilde olmayan yorumlar olur. Haliyle bu yorumlarına kimseden tepki almadıklarından dolayı, berberin yaptığı dedikoduya her an dâhil olabilme potansiyelleri vardır.

Tıraş olmak için beklediğin süre yetmezmiş gibi, berberin “Sen otur, ben geliyorum.” deyip dışarı çıkar. Sigarasını ve çayını yudumlarken kurbanlık koyun gibi sandalyede beklersin berberini. İçeri girer, genelde Sabri Tuncer’in limon kolonyasını eline döker. Sigara kokusunun gitmesi için yapılan bu hamle hiçbir işe yaramaz. Ama yıllardır işe yaradığını düşünen berber, aslında işe yaramadığını duymak için hazır değildir. Bu yüzden sen de bir şey söylemezsin.

“Nasıl yapalım?” diye sorar berberin. Dilin döndüğünce tarif edersin. Sen anlatırken “hı hı” diye sesler çıkartıp başıyla “anladım” şeklinde onaylar. Anlamadığını ya da anlamak istemediğini tıraş sonunda anlarsın. Çünkü onlar için senin kendini nasıl beğendiğinden çok, onun seni nasıl beğendiğinin önemi vardır.

Hiçbir yararını görmediğim bu berber alışkanlığım, küçükken dedemin beni ilk berberimle tanıştırmasıyla başladı. Muhafazakârlık o zamandan içime işlemiş bir kere, hâlâ birçok konuda sabit kalmama yol açıyor. Hayatımın bir noktasına kadar da berber seçimimin değişmemesine yol açtı. Ayağımız alışmıştı bir kere. Berberim Eyüp Abi ile kurduğum bağ beni ona bağlıyordu. Saç kesimimden yalnızca 5 TL aldığını ve bu durumun da onda ısrarcı olmamda etken olduğunu söyleyebilirim. Enflasyon artıyor, hayat pahalılaşıyor fakat benim ödediğim 5 TL sabit kalıyordu. Bir müddet sonra sembolik bir ücrete dönüşmeye başlamıştı.

Yaş aldıkça insan kendine özen göstermeye başlıyor. İyi gözükmek istiyor. Eyüp Abi ise beni çok sahiplendiğinden beklentilerime kayıtsız kalmaya başlamıştı. Çocukluğumdan bu yana saçımı aynı kesiyordu bir kere. Farklı bir şey talep ettiğimde, okul için uygun bir model olmadığını düşündüğünden “Tamam.” diyor, fakat yine aynı modeli kesiyordu. Bıyıklarım yeni çıkmaya başlamış ve tüy şeklinde olduğundan almasını talep ediyor, daha gür çıkacağını söyleyip kesmiyordu. İsteklerimin karşı tarafta bir karşılığının olmadığını idrak ettiğim an bitirdim ilişkimizi. Eyüp Abi’ye ve 5 TL’ye mal olan saç kesimine sonsuza dek veda ettim.

Birkaç başarısız berber denemesinden sonra teselliyi köylümde buldum. Rastlantı sonucu karşılaşmıştım onunla. Müşterisini daha yakından tanımak isteyen berber sorularını sormuş, cevaplarım sonucunda aynı köyden çıkmıştık. Bu durum, olduğundan daha kolay samimi olmamıza yol açtı. Saç kesimi de gayet iyiydi. Ayrıca köylü indirimi de yapıyordu. Daha ne istenebilirdi ki? İkimizden biri ölene dek sürecek berber birlikteliğini bulmuşum gibi hissediyordum.

Fakat sonrasında olanlar koca bir hayal kırıklığı yarattı. Berberim kazandığı parayı beğenmemeye, daha fazlasını arzulamaya başladı. Önce çalıştığı dükkândan ayrıldı, hâliyle ben de peşinden gittim. Yeni gittiği dükkândan da bir süre sonra ayrıldı ve ben yine peşinden gittim. Dükkân değiştirmesi problem değildi. Kurulan bağ neticesinde pekâlâ katlanabilirdim. Fakat bir süre sonra köylüm dükkâna ara sıra gelir oldu. Başka bir iş yapmaya başlamış, berberliği hobi olarak icra etmeye başlamıştı. Bu durum, ilişkimizi bir daha onarılamayacak şekilde yıprattı. Dükkânında bulamadığınız berberle ilişki sürdüremezsiniz.

Benim için artık yeni bir macera vaktiydi. Bu sefer yeni bir berber bulacak gücüm kalmadığından köylümü ilk bulduğum dükkâna döndüm. Orada tanınıyordum, hâliyle yeniden bir kaynaşma durumu olmayacaktı. Bana en samimi davranan berberi, Yasin Abi’yi yeni berberim olarak seçtim. Köylüm olmasa da beni daha evvelden tanıdığından ve sevdiğinden ötürü o da indirimli kesiyordu saçımı.

Sohbetinin köylüme göre daha iyi olduğunu açık yüreklilikle söyleyebilirim. Tıraş açısından da “Bana bırakıyor musun?” berberlerindendi. Soru soruyor gibi gözükse de ona bırakmaktan başka pek bir şansınız olmazdı. Ben de hep ona bıraktım. Birkaç radikal kesim hariç pişman olmadığımı söyleyebilirim.

Her şey güzelce devam ediyor, yeni berberimle bağım güçleniyordu. Fakat her güzel şeyin bir sonu vardır. Bir gün köylüm eski dükkânına geri döndü. Hayatımın en zor seçimlerinden biriyle karşı karşıya bırakılmıştım. Her dükkâna girişimde iki taraf da bana “Hoş geldin.” diyor ve kendi tıraş koltuklarını göstererek otur işareti yapıyorlardı.

İlk başlarda hangisinin müşterisi yok ise onda saçımı kestirmeye başladım. Fakat bir süre sonra iş rekabete dönüşmeye başladı. Her ikisi de benimle çok yakından alakadar olmaya başladı. Saç kesimim dışında, bir sürü kişisel bakım tekniği uyguluyorlar ve ekstra ücret almıyorlardı. Ben o ana dek berber dükkânında bu kadar fazla kişisel bakım fonksiyonunun olduğundan habersizdim.

Bir seferinde tam üç tane berber benimle ilgilenmişti. Biri saçlarımla ilgilenirken, biri kaşlarımla ilgileniyordu. Bir diğeri de yüzüme maske yapmakla meşguldü. Hayatımda bir daha hiçbir vakit o an kadar özel hissetmedim.

Bu ilgi alakadan çok memnun olsam da artık hangi berberle yoluma devam edeceğime karar vermeliydim. Bir müddet düşündükten sonra yoluma Yasin Abi ile devam etme kararı aldım. Seçimimden bir müddet sonra eski alaka kalmamıştı. Hayatta olduğu gibi her şey elde edene kadardı. Yine de kararımdan pişman değilim.

Çünkü insan, günün sonunda, dükkânını terk etmeyen bir berberi olmasını arzuluyor.