Yapay zekayla müzik üretimi uzun zamandır konuşulan, hakkında yazıp çizilen bir konu. Yapay zeka ile müzik üretimi platformları Suno veya Udio ile neler yapılabileceğinden, bu platformların kullanımının yarattığı etik ve telifle ilgili kaygılara kadar çeşitli haberlere denk gelmiş olabilirsiniz.

Bazı müzisyenler yasal olarak bu uygulamalarla bir ilişkileri olmasını istemiyor. Bazıları ise kendi haberleri olmadan da eğitmek amacıyla müziklerinden yararlanıldığını iddia ediyor. Tüm bu tartışmalar elbette ki müziğin geleceğini şekillendirmeye yarayacak değerli konulara değiniyor. Ancak biz bu konunun biraz daha farklı bir tarafına odaklanıyoruz. Profesyonel müzisyenler ve enstrümanistler üretken yapay zeka araçlarıyla müzik üretimini günlük iş akışlarında nasıl deneyimliyorlar?

Mixakademisi.com olarak hazırladığımız rapor tam da buna odaklanıyor. Yapay zeka destekli üretken müzik araçları artık müzisyenler arasında 'hayalet iş gücü' yaratıyor. Yapay zeka ile müzik üretimi döneminin öncesinde bu müzisyenler tahmin edebileceğiniz üzere kendi yetenekleri, deneyimleri ve bilgi birikimi doğrultusunda onlara iletilen parçalar üzerinde çalışırken yaratıcıklarını kullanabiliyorlardı. Bu noktada yaratıcılıkları da daha özgür bir zemine dayanıyordu. Bu tarz stüdyo müzisyenlerinin günümüzde yaşadıkları sorunlardan biri de artık daha tekrar eden bir iş yapıyor olmaları. Artık bu stüdyo müzisyenlerine yapay zeka ile üretilmiş şarkılar gönderiliyor ve besteye ya da aranjeye değişiklik yapmak bir yana dursun çalım şekline bire bir uyacak şekilde yapay zekayı taklit ederek gerçek enstrümanlarla performans sergilemeleri isteniyor.

Bunun profesyonel müzisyenler için yorucu bir süreç olabileceğini öğrendik. Konuştuğumuz müzisyenler bu tekrar işin onların yaratıcılığını kısıtlayan bir hayalet bir iş gücü ortaya çıkardığını gösteriyor.

Stüdyo müzisyenleri için burada ilginç de bir durum söz konusu. Çünkü onlardan istenen tekrar çalmaları beklenen enstrüman bölümleri bütünsel olarak güzel duyuluyor olsa da profesyonel olarak bölümlere ayırıp detaytlarına baktıkları zaman hiç var olmayan seslere da sahipler. Farklı, normalde olmayan ilginç bölümleri yapay zeka oluşturuyor. Ve bu aslında gerçek olmayan kısımları müzisyenlerin gerçek enstrümanlarla çalması bekleniyor.

Senelerini enstrüman öğrenmeye, bestelemeye, aranje düzenlemesine harcamış deneyimli ve yetenekli bu müzisyenlerden beklenen yapay zekayı taklit etmeleri oluyor. Burada müzisyenlere kalan sanatsal özgürlüğü sorguluyoruz.

Ancak tüm bunların yanı sıra bir algoritmaya bağlı müzik üretimi tam olarak o kadar da yeni değil. Henüz 1957 yılında Lejaren Hiller ve Leonard Isaacson isimli iki mühendis algoritmaya dayanan bir dijital bilgisayar yaratmıştı. Şimdi bu teknolojinin en gelişmiş halini, metinden müziğe dönüştürme araçlarının kullanımına şahit oluyoruz. 2025'ten beri yayında olan bu uygulamalar şimdiden 2.5 milyon aktif kullanıcıya ulaştı bile.

Müzik dinleme platformlarına 112.000'in üzerinde parça yüklenirken bunların 4'te biri yapay zekadan destek alınarak üretilen şarkılardan oluşuyor.

Birleşik Krallık, Galler'dden Jon Sudbury bu durumu şu şekilde yorumluyor: “Şarkılardaki bölümleri gerçek enstrümanlarla birebir çalmaya çalışmak söz konusu olduğunda, pek bir sanatsal özgürlük olmuyor.”

Müzisyenlerle yaptığımız konuşmalar ve sektörel raporlarda yayınlanan veriler sanatın en çekici yönü olan yaratıcılığın tehlikede olduğunu göz önüne seriyor. Bu endişe bizi şu soruya yöneltiyor: Müzik üretiminde yartıcılığın özgürlüğü ortadan kalktığında ne olur?

Ayrııca bu müzisyenlerin gelirinin %40-60'ı AirGigs gibi platformlarda ödeme karşılığı yaptıkları performanslardan oluşuyor. Yani session/stüdyo müzisyenliğinin online versiyonu. Bu gelirlerinin büyük bir kısmı ise yapay zeka tarafından üretilen müziklerden oluşmaya başladı.

“İnsan unsuru yok oluyor“ ABD, Nashville'den tam zamanlı müzisyen Jon Worthy bu şekilde belirtiyor.

Biz de sizden biraz durup düşünmenizi rica ediyoruz. Sadece müzik yapmak için müzik yapmanın sonucu olarak müziğin büyüsünü kaybediyor muyuz?

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz: Üretken Yapay Zeka ve Dijital İş Gücü: Stüdyo Profesyonelleri için Çevrimiçi Müzik İş Gücünün Değer Kaybı