Antik Sanal Gerçeklik: Panorama Mesdag

Hayatınızda gördüğünüz tüm müzeleri unutun! Panorama Mesdag Müzesi, ziyaretçilerine dünyadaki müzelerin çok azının sunduğu bir fırsat sunuyor: Antik bir sanal gerçeklik (Virtual Reality) deneyimi. Hollanda'nın idari yönetim merkezi olan Den Haag ya da Türkçe ismiyle Lahey, Avrupa'nın en büyük dairesel tablosuna ev sahipliği yapıyor. 14 metreden fazla yüksekliğe ve yaklaşık 40 metrelik çapa sahip olan bu tablo; müzenin merdivenlerini tırmanıp onu ilk gördüğünüz an, insanı optik illüzyona uğratıp gerçekten de insanda bir tepeden eski bir sahil kasabasına bakıyor izlenimi uyandırıyor. Sadece fotoğraflarına bakılarak tecrübe edilecek bir müze olmadığını, adıyla dünyaca nam salmış Hollandalı ressam Vincent Van Gogh'un müzeyi ziyaretinden sonra söylediği sözlerden de çıkarmak mümkün: "Bu panoramanın tek bir hatası var, o da hatasız olması." [caption id="attachment_221902" align="alignnone" width="900"] Tablodan bir kesit[/caption] Hendrik Willem Mesdag'ın tam olarak 4 ayda, ünlü empresyonist sanatçı George Hendrik Breitner'in de aralarında bulunduğu üniversite öğrencilerinden ve karısından yardım alarak tamamladığı bu tablo, aynı zamanda Hollanda'nın orijinal haliyle günümüze kadar ulaşabilmiş en eski panoramik tablosu olma niteliğini taşımaktadır. Ayrıca Hollanda deniz panoramalarının da son örneğidir. [caption id="attachment_221894" align="alignnone" width="900"] Günümüz Scheveningen Sahili[/caption] H.W. Mesdag bu tabloyu çizebilmek için, Scheveningen kasabasında bir kumulun üstüne çıkıp silindir işlevi görmesi adına, elindeki cam bardağın üzerine 360 derecelik bir alanda gördüklerini çizmiştir. Tabloyu daha da güzelleştirmek için, resmetmeye başlamadan önce birçok farklı çizim yapan Mesdag; aynı zamanda döneminde neredeyse hiç yapılmamasına rağmen Scheveningen'in fotoğraflarından da yardım almıştır. 1680 metrekarelik alana çizilmiş bu büyülü tabloyu barındıran bina, bu tablo için özel olarak tasarlanmış olup alt katında Mesdag'ın dönemine ait eserlerini barındırmaktadır. Ancak merdivenlerden yukarı tırmanıp tablonun olduğu kısıma gelindiğinde, etrafta sadece bir resmin değil; aynı zamanda tabloyu daha da gerçekçi göstermek adına yapay kumulların, zincirlerin, cam şişelerin ve birçok farklı nesnenin daha eklendiğini fark etmemek mümkün değil. Belçika'da panoramik tabloların revaçta olduğu dönemde Mesdag, müzeyi açmak için Belçikalı bir firmayla anlaşmıştır ve 1881 yılında müze açılmıştır. Ancak panoramik tablolara olan ilginin kısa bir süre içinde çok güçlü bir şekilde azalmasıyla, firma 1886 yılında iflasın eşiğine gelmiştir ve müzeyi kapatmak istemiştir. Ancak bunun olmasını istemeyen Mesdag, zararları kendi cebinden karşılayıp müzeyi açık tutmayı başarmıştır. Ayrıca sadece ekstra 1 Euro karşılığında, müzeyi gezerken aralarında Türkçenin de bulunduğu 19 farklı dilde; H.W. Mesdag'ın, tablonun ve müzenin tarihini sesli bir şekilde dinlemek de mümkün!