"Çitkuşu" Anne Enright

Derler ki, kız çocukları annelerinin kaderini yaşar. 

Anne Enright, Çitkuşu'nda, İrlandalı bir ailenin benzer kaderler yaşayan üç kuşak kadınını anlatıyor.

Anneanne Terry, kızı Carmel ve onun kızı Nell. Carmel kitabın çitkuşu; ünlü bir şair olan babası Phil ona ithafen yazıyor Çitkuşu şiirini. Üç kadın da ilişkilerinde sorunlar yaşıyor, baskıcı adamların onları yönlendirmesi, gördükleri şiddet (hepsi fiziksel değil elbet) ve kendilerinin de şiddete meyilli olması ortak noktalarından bazıları. 

Deniyor ki kitap kuşaktan kuşağa aktarılan travmaları anlatıyor. Okur Carmel ve kızını daha yakından tanırken, hatta sorunların esas kaynağı Phil'e ve onun genç Amerikalı eşine bile birinci ağızdan söz hakkı verirken, en büyük kadın Terry'ye hiç ses vermemiş yazar. Onu kızlarının anlattıkları kadarıyla tanıyoruz sadece. Kanser olmuş, ameliyat geçirmiş, hastalığı sırasında terk edilmiş, hastalık nüksedince ölmüş. Bu kadar. Bir de lüzumsuz kocasını aklamaya çalışırken duyuyoruz onu: aslında iyi adam o, diyor. Koca bir çocuk! diyor onun için. Sıkışıp kalmış, kaçış ihtimali olmayan tüm kadınlar gibi kendini ikna etmeye çalışıyor.

Orta kuşak Carmel daha tanıdık yaşından dolayı. Tam bir çitkuşu: uçan, kaçan ama hassas ve güçlü. Diğer karakterler birinci tekil anlatılırken Carmel'i üçüncü tekilden dinliyoruz. Dışarıdan bakıp iyisi kötüsüyle daha nesnel bir fikrimiz oluyor onunla ilgili.

Nell ise bulunduğu kuşağın iyi bir örneği: teknolojinin içinde, bağlanmanın, yerleşmenin kendisi için zor olduğu, farklı deneyimler peşinde, tepkisizleşmiş bir genç kadın. Yazar onu hem karakterinin gelişimi hem diliyle çok güzel vermiş. Hatta kitap Nell'in anlatımıyla başlıyor ve başta onun dilini ve dünyasını anlamak zor oluyor. Ama alışınca karakterleri duyarak okuyorsunuz ve su gibi akıyor hikaye. Özellikle Carmel ve Nell'in hesaplaşmaları, yaşadıkları aydınlanma ve değişim kitabı okumaya değer kılıyor. Zaten ödüllü bir kitap Çitkuşu (2024 The Writer's Prize).Bundan fazlası kitapta🙂 Ben kitabı sevdim, hatta bir solukta okudum. Ama ben İrlanda edebiyatının sakin, olaysız, karakter odaklı romanlarının zaten hayranıyım. Hatta bu kitap oldukça olaylı diğer eserlere göre. Siz de İrlanda edebiyatını seviyorsanız Çitkuşu'nu seversiniz ❤️ 

Sevgiler, Emel

not: Bendeki kitap ilk baskı. Malum yeni zaten çeviri. Kitaptaki az da olsa yazım hataları beni rahatsız ediyor, umarım sonraki baskılarda giderilir. Bir de çevirisi beni çok tatmin etmedi. Genel olarak iyi fakat dile oturmayan birkaç cümle var ki yine edisyonda fark edilmeliydi diye düşünmeden edemiyorum 😌 İngilizcesini okumadığıma azıcık 🤏 pişmanım. Okuyanlar ne düşünüyor aynı konuda bilmiyorum tabi. Ben mi cok takılıyorum bilemedim.