"Kapıların Dışında" Wolfgang Borchert

Kapıların Dışında: Hiçbir Tiyatronun Oynamak, Hiçbir Seyircinin Görmek İstemediği Oyun. Böyle yazıyor iç kapakta Borchert'in tek oyunu için. 

Borchert kendini bu kadar acıya boğan şu dünyada sadece 26 yıl yaşamış. Savaş karşıtı olmasına rağmen orduya alınmış, Sibirya'da savaşmış. Ağır yaralanmış ama karşıt görüşü yüzünden hapsedilmiş. İyileşmiş, serbest kalmış, tekrar cepheye gönderilmiş. Tekrar tutuklanmış, tekrar hastalanmış. Savunmadığı bir savaşın neferi olmak zorunda kalmasına rağmen geri dönüp hayata tutunmaya çalışsa da olmamış. Bu kısacık ömrüne şiirler, öyküler ve bu güçlü oyunu sığdırmış. Eserleri çok satmış ama maalesef o bunları görememiş. 

Yazarın hikayesi çok dokunaklı. Savaş sonrası yıkım edebiyatına önemli eserler kazandırmış olması cephede geçirdiği yıllar ve geri döndüğünde bulduğu enkazın içinde kendi yolunu çizmeye çabalarken yaşadıkları sayesinde- ya da bunlar yüzünden- olmuş. 

Savaş karşıtı bir asker yaratmış Borchert Kapıların Dışında'da. Zorla gönderildiği savaş sonrası omuzlarında ölümün yükü, dizinde savaşın hatırası ile geri döndüğü memleketi Hamburg'da hayata tutunmaya çalışıyor ama her cephede kapıların dışında bırakılıyor. Öyle ki ölüm bile onu kapısından içeri buyur etmiyor. Uğruna savaştığı "vatan"ı halkından politikasına, sanatından tanrısına kadar eleştiriyor. 

Sahnede izliyormuşçasına etkili, ürpertici bir metindi Kapıların Dışında. Beckmann'ın çaresizliğini ve isyanını okurken tüyleriniz diken diken oluyor.

Savaş sonrası yıkım, savaş karşıtı edebiyat seviyorsanız, Borchert'in oyununu da hafızanıza yerleştirmelisiniz. Zannetmiyorum ki oradan kolay kolay ayrılsın. Çok güçlü, çok gerçek, bir milletin dünyayı ele geçirme hayalinin kendileri dahil sayısız insanı yok edişi bu kadar içten anlatılıp eleştirilirdi sanırım. 

Sevgiler,
Emel

Son söz Beckmann'dan:"Biz daha küçücüktük, harplere girdiler...Sonra da bizi bu harbe yolladılar...Hiçbiri bize cehenneme gidiyorsunuz demedi."