"Kötü Tohum" William March

"Kötü Tohum" William March
0 Beğen
0 Yorum

“Bu sıradışı insanların oldukları kişiye dönüşmelerine hangi gücün sebep olduğunu merak ediyordu. Hatalı eğitimin bir sonucu muydu? Kötü çevre miydi? Yoksa doğuştan gelen, değiştirilmesi pek mümkün olmayan alın yazısı gibi bir şey mi?” (s.149-150)
 
Kötü Tohum, Amerikalı yazar William March’ın 1954 tarihli son romanı. Yazar 1. Dünya Savaşı’nda Deniz Piyadesi olarak görev yapmış, sonrasında ağır travma (TSSB) yaşamış. Eserlerinde de yaşadıklarından yola çıkarak savaşın yıkıcılığı, insanın karanlık yönlerini, insan psikolojisini konu edinmiş. 
 
Yukarıdaki alıntı Kötü Tohum’un üzerine kurulduğu tartışmayı özetliyor aslında. İnsanın karakteri üzerinde neyin daha etkili olduğuna dair tartışmalar (Nature vs. Nature/Doğuştan mı Çevre mi?) çok eskilere dayanıyor aslında. Antik Yunan’da Platon (doğa) ve Aristoteles’ten (çevre) tutun da, Shakespeare’e Locke’a kadar irdelenmiş konu. 1874 yılında Francis Galton konuyu şimdiki adıyla modern bilim çalışmalarına sokmuş. 1920-30’lar çevre koşullarının etkili olduğunu vurgulayan Davranışçıların etkin olduğu dönem. 50’lerde genetik devreye giriyor… derken yazarın yaşadığı dönemin bilimsel nabzını tutması ve kendi hayatından yola çıkarak iyi bir sentezle Kötü Tohum’un hikayesini çıkarması beklendik ve başarılı olmuş.
 
Romanın hikâyesi başarılı, sürükleyici ve sonu için merak uyandırıcı. Kitapta yaygın kanının aksine küçük bir sosyopatın yaptıkları ön planda değil. Annesinin bir şeylerin farkına varmasıyla yaşadığı aydınlanma, bu farkına varma-sorgulama süreci detaylı anlatılıyor.
 
Yine yorumları taradım: bazıları bayılmış, bazılarını pek tatmin etmemiş kitap. Normal. Ben iki tarafa da hak verip daha objektif bir yorum yapmak isterim. Kitabın kapağı yine şahane. Kendini okutmak için illaki el sallıyor. Kitabın hikâyesi temelinde çok iyi, atmosfer güzel yaratılmış, karakterlerin gelişimi de başarılı. Sonunu tahmin edilebilir olarak görmedim ben—ya da en azından bana bir eksi yön olarak gelmedi bu. Beni pek tatmin etmeyen kısmı 50’ler Amerikan romanı olduğu için dönemin yazım dili. Çok kişisel bir tercih, ben o dönem Amerikan romanını pek sevmiyorum. Ayrıca yazar da yer yer fazla anlatmış, çok güzel bir damar yakalamış mesela, şahane ip uçları vermiş, peşine şakasını açıklayan komedyen gibi açıklama yapmış. Ben daha az söyleyen yazarları tercih ediyorum. Yer yer teoriyi fazla didikleyip bilgilendirici, bazen de didaktik geldi yazdıkları. Ama yine dönüp dolaşıp 1954 romanında beklenmedik olmayacağını düşünüyorum. Belki orijinal dilde okunsa daha etkili olabilirdi diye düşünmeden de edemedim. 
Kitabı yarısına kadar çok da sıkılarak okudum. Beklentim arşa çıkmıştı sanırım. Yarısından sonra olaylar daha bir içine çekti, daha heyecanlı devam etti. Yazar bu nature-nurture tartışmasını nasıl bitirmiş peki? Tabii ki belirgin fikirler beyan etmiş. Okurken göreceksiniz. Benim gözüme çarpan bir sosyal sınıf kayırmacılığı da var gibiydi, sanki doğayı bir gruba çevreyi başka bir gruba atfetmiş. Ama daha fazla söylemeden susuyorum. Okumayanlara heves kaçıran olmak istemiyorum 
 
“Risk nedir?” deseler, “çok popüler kitapları alıp okumaktır,” derim ben. Son dönemde okuduklarım beni memnun etti. Kötü Tohum en iyisi değildi belki ama, bu kategoriye koyacağım kitaplar arasında günahıyla sevabıyla iyilerden biriydi. 
Yalnız kapak tasarımı
Sevgiler,
Emel

Yorumlar (0)

Bu gönderi için henüz bir yorum yapılmamış.

Yorum Bırakın