Tablo: Yahudiye Çölünde Vaftizci Yahya, Caravaggio (1605)

Kitabın kurgusuna göre bu bölüm, "Yargıç Wilhelm" takma adıyla bilinen karakter tarafından, kitabın ilk cildindeki "estetik" yazıları kaleme alan genç bir dosta ("A" takma adlı estetikçiye) hitaben yazılmıştır.

Ama aklından çıkarma, ömrün geçiyor, o zaman bir gün senin için de gelecek, hayatın tükendiğinde, yaşamak için artık herhangi bir çıkar yol sunulmadığında, geriye sadece anılar kaldığında, anılar, ama hani ona bayıldığın anlamda değil, kurmaca ve gerçeğin bir karışımı olarak değil, vicdanın ciddi ve inançlı anısı olarak; gözlerini dört aç, senin için bir liste düzmesin, gerçek suçların değil ama harcanmış olanakların, defetmesi senin için imkânsız olacak gölge resimlerin. Henüz gençsin, sahip olduğun o zihinsel kıvraklık gençliğe çok yakışıyor ve gözü bir süre oyalıyor. İnsan bir soytarı seyreder gibi şaşkınlıkla bakıyor, eklemleri öyle yumuşak ki, insana has tüm yürüyüş ve duruş şekilleri yok olmuş; sen işte zihinsel anlamda böylesin, ayaklarının üzerinde olduğu gibi başının üzerinde de durabilirsin, senin için her şey olası ve sen bu olasılıkla diğerlerini ve kendini hayrete düşürebilirsin; ancak bu sağlıksız ve huzurun için sana yalvarıyorum, gözlerini dört aç ki, senin için avantaj olan şey başına bela olmasın. İnanç sahibi bir insan kendini ve her şeyi allak bullak edip canının istediği gibi değiştiremez. Bu yüzden seni uyarıyorum, dünyaya karşı değil, kendine karşı ve dünyayı sana karşı uyarıyorum. Şurası kesin ki, senden etkilenebilecek yaşa gelmiş bir kız evladım olsaydı onu sertçe uyarırdım, özellikle de zihinsel açıdan üstünse. Ve onu sana karşı uyarmam için gerekçe bulunmaz mıydı dersin, ben ki atiklikte olmasa da istikrar ve sabırda, hercailik ve gösterişte olmasa da azimde kendimin her halükârda seninle eş olduğumu hayal eden ben – beni kandırdığını bazı bazı istemeyerek de olsa hissettiğime ve kendimi senin coşkunluğuna, her şeyi alaya alan görünüşte iyi niyetli nüktedanlığına, içinde yaşadığın o estetik-entelektüel sarhoşluğun aynına kaptırdığıma göre? Herhalde bu yüzden sana bir parça güvensizlik besliyorum, onun için bir an aşırı katı, öbür an aşırı hoşgörülü oluveriyorum; zira sen her bir ihtimalin simgesisin. Onun için insan sende bir an yıkımının, öbür an kurtuluşunun ihtimalini görebiliyor. Sen her ruh halinin ardına düşüyorsun, her düşüncenin, iyi veya kötü, sevinçli veya üzücü, en son sınırına kadar, ama bunu in concreto (somut) değil in abstracto (soyut) cereyan edecek şekilde yapıyorsun, bu kovalama bizatihi bir ruh hali olacak şekilde yapıyorsun, ama hiçbir sonuç getirmeyecek, hakkında şöyle bir bilgi edinmek haricinde, lakin öyle cüzi ki bir dahaki sefere aynı ruh haline teslim olman senin için ne zorlaşacak ne de kolaylaşacak; zira sen onun ihtimalini sürekli alıkoyuyorsun. Bu nedenle insan seni neredeyse her şey için ve bir hiç için suçlayabilir, çünkü o sendedir ama yine de sende değildir. Onu kabullenirsin veya kabullenmezsin, duruma göre değişir, böyle bir ruh haline sahip olup olmamış olmana göre; ama sen her sorumluluğa karşı vurdum duymazsın; senin tek aldırdığın, o ruh haline daha önce bütünüyle, patetik (dokunaklı) gerçekliğiyle sahip olup olmadığın (Kierkegaard, 2021, s. 574-575).

Kierkegaard, S. (2021). Ya/Ya Da: II. Cilt (K. H. Ökten, Çev.). Alfa Yayınları.