Bazı şehirler vardır, insanı içine alır ve yutar. Bazı yerler ise sizi karşısına alır ve sizinle konuşur. Assos, o konuşan yerlerden. Kaz Dağları’nın eteklerinde, Ege’nin en mavisine tepeden bakan bu antik kent, sadece bir tatil rotası değil; taşın, rüzgarın ve felsefenin yüzyıllardır süren sessiz diyaloğudur.

Buraya geldiğinizde saatinize bakmayı bırakırsınız. Çünkü Assos’ta zaman, modern dünyanın o mekanik tiktaklarıyla değil; güneşin Athena Tapınağı sütunlarına vuruşuyla akar.

Aristo'nun Aşkı ve Sürgünü
Platon’un Akademisi’nden ayrılan, antik dünyanın en büyük zihni Aristoteles, teselliyi ve bilgeliği nerede buldu dersiniz? İşte tam bu volkanik tepede. M.Ö. 340’lı yıllarda Assos’a gelen filozof, burada bir felsefe okulu kurdu. Belki de Politika adlı eserinin temellerini bu rüzgarlı tepede, Midilli’ye bakarak attı.

Sadece felsefe mi? Aristo burada aşık da oldu. Kral Hermias’ın yeğeni Pythias ile evlendi. Yani Assos sokaklarında dolaşırken bastığınız o siyah taşlar, sadece birer kaldırım değil; Batı medeniyetinin düşünsel temellerinin atıldığı, tarihin en büyük filozofunun volta attığı zeminlerdir.

"İnsan Yiyen Taş"ın Gotik Hikayesi
Assos’un o kendine has, biraz kasvetli ama son derece asil duruşunun sebebi Andezit taşıdır. Antik çağda bu taşa "Lapis Assius" denirdi. Romalı yazar Plinius’un aktardığına göre, bu taştan yapılan lahitler (Sarkofaj), içine konan bedeni 40 günde yok edermiş. Bu yüzden "Et Yiyen" olarak nam salmış ve tüm dünyaya ihraç edilmiş. Şehrin dokusundaki o mistik ve gotik hava, belki de bu "ölümü kucaklayan" taştan geliyor.

Tanrıların Sofrasında Gün Batımı
Eğer bir gün Assos’a yolunuz düşerse, Athena Tapınağı’na çıkmadan dönerseniz, Assos’a gitmiş sayılmazsınız. Anadolu’nun ilk ve tek Dor tapınağı olan bu yapı, Ege Denizi’ne en hakim noktada durur.

Güneş batarken, o devasa sütunların arasından karşı kıyıdaki Midilli Adası’na bakmak, bir film karesinin içinde yaşamak gibidir. Işık turuncudan mora dönerken, rüzgarın sesi Athena’nın fısıltısına karışır. Burası, Instagram story’sinden çok daha fazlasını, ruhsal bir arınmayı hak eder.

Behramkale’de Zamanı Durdurmak
Antik kentin hemen dibindeki Behramkale köyü ise bambaşka bir hikaye. Taş evlerin arasında yürürken burnunuza gelen dağ kekiği kokusu, köy kahvesinde içeceğiniz bir bardak adaçayı veya karadut suyu... Burada hayat yavaş, samimi ve "gerçek" akar.

Assos, "Her şey dahil" kalabalığından kaçıp, kendi içine dönmek isteyenlerin, Aristo ile sohbete gelmek isteyenlerin sığınağıdır.

Aristo'nun felsefe okulunun izlerini sürmek, Athena Tapınağı'nda en iyi gün batımı saatini yakalamak ve "Sarkofaj" efsanesinin detaylarını okumak için Timeless Turkey'in hazırladığı Assos (Behramkale) Kültür ve Gezi Rehberi yazısına göz atabilirsiniz.