Shakespeare’in Kadınları

Shakespeare oyunlarında kadın karakterlerin ayrı bir önemi vardır. Onlar varoluşlarıyla oyuna ve dönemin kadınına bakış açısına ayna tutar. Peki neden umutsuzca sonlanmıştır hikayeleri?. Desdemona, Ofelya, Lady Macbeth, Lady Anne.. neden hep ölümle ya da ruhi çöküşle biter hikayeleri? 

Shakespeare oyunlarında kadın karakterleri yüceltiyor mı yoksa yeriyor mu? Bu sorunun cevabı için önce Shakespeare dönemi Elizabeth çağının kadına bakış açısına yönelmek gerekir belki. Her anlamda erkekten daha zayıf bir kadın var ve tüm kurallar kadının en iyi modeline ulaşmaya yönelikti. Özellikle dönemin İngiliz Edebiyatı kadının güçsüzlüğünü vurgulayan ve kadına yaptığı yanlışlarla yer veren onu en iyi modeline ulaştırmaya çalışan bir edebiyattı. Elizabeth dönemi demişken o dönemde kadınların sahneye çıkmasının yasak olduğundan ve kadın rollerin erkekler tarafından oynandığının da altını çizmek gerekir. Bu durum bile bize dönemin kadına bakışını çok net bir şekilde gösterir. Kadın eşittir cinsellik olarak görülür ve bu toplum için bir tehlike arz ederdi.Şartlar böyleyken Shakespeare'in oyunlarında birçok kadın karaktere yer vermesi oldukça cesur bir yaklaşımdı. Fakat bu kadın karakterlerin erkek beyninin süzgecinden geçerek yansıtılması onların psikolojilerini tam olarak yansıtabilmektemiydi? Dönemin kadına bakış açısına bakılırsa durum belki olumlu görünebilir fakat kadın erkek ilişkisi çerçevesinde bu kadın için bir yenilgidir. Örneğin Hırçın Kız oyununuda Kathatine baştaki akıllı, hakkını savunan bir kadından uysal, kocası tarafından ezilmiş melek gibi bir kadın olarak karşımıza çıkar. Oyunun ingilizcedeki asıl adı ise şöyledir; "Taming of the Shrew" her ne kadar bizdeki tercümesi "Hırçın Kız" olsa da bunun tam tercümesi "Şirret Kafının Ehlileştirilmesi" dir. Oyunun adı bile bize bu düşünceyi destekleyecek niteliktedir. 

Shakespeare'nin bir diğer tragedyası Othello'da ise Desdemona soylu bir ailenin güzel kızıdır ve othello'yu çok sevmektedir. Fakat kıskançlığa yenik düşen kocası Othello tarafından öldürülür. Ve oyun sonuna baktığımızda kurban kadın olarak görünür yalnızca gözümüzde. Pasif bir karakter olarak nitelendirebileceğimiz Desdemona, Shakespeare tragedyalarındaki diğer kadınlar gibi ölümden kurtulamaz..

Juliet ise yine temiz ve masum bir karakter olmasına rağmen başına gelen olayların kurbanı olur ve ölümden kurtulamaz.Hamlet'e aşık olan güzel ve saf Ophelia ise dönemin kadınına uygun itaatkar davranışlar sergilese bile sonu yine ölüm olur.Lady Macbeth ise hırslı ve amacına sadık bir kadın olarak çizilse de kocasını bile yönetebilecek güçteki bu kadın bir yerden sonra 'kadın' yönüne yenik düşer. Ruhen çöker ve aklını kaybeder. Shakespeare'in diğer tragedyalarındaki kadınlar gibi kendisini bekleyen ölümden kurtulamaz. 

Tüm bu noktaları bir araya getirdiğimiz zaman kadın karakterler üzerinde bir takım genellemeler yapabiliriz. Özellikle tragedyalarda kadın katakterler kendilerini bekleyen yenilgiden kaçamazlar. Bu çoğu zaman ölüm bazen de aklını kaybediş olarak çıkabilir karşımıza. Son olarak Shakespeare'in ise malesef dönemin kadına bakış açısı dışına çıkmayı başaramadığını da söyleyebiliriz...