"Bu görgü tanıkları Atatürk'ü nasıl anlatıyorlar?
Özet olarak aktarıyorum: Zarif, nazik, terbiyeli, dâhi, belleği çok güçlü,
gerçekçi, dikkatli, çok çalışkan, ateş altında korkusuzca duran, iyimser, düzenli,
temiz giyinen, savaşta bile her gün tıraş olan, her gün yıkanan, görev ânında ciddi,
genel olarak neşeli, bazen muzip, güzel ve etkili konuşan ve yazan, sanatsever,
kadınlara çok saygılı, insancı, çok kitap okuyan, onurlu, vefalı, duygulu, şefkatli,
utangaç, sohbetten hoşlanan, doğa âşığı, Çocukları seven, halkın arasına karışmaktan
hoşlanıp mutlu olan, halkına güvenen, ahlakça demokrat, çağdaşı liderlerin aksine
demokrasiyi öven, bütün komşularıyla ve dünya milletleriyle barışık, güzel dans
eden, zeybek oynayan, türkü, şarkı söyleyen, kendisiyle alay etmesini de bilen
bir bilge, halkına hesap veren, kitap yazan, durmadan yurdu dolaşan bir önder,
kendinden sonra da işleyecek, demokrasiye açık bir rejim kurmuş ileri görüşlü,
sahici bir devlet adamı, bir öğretmen, bir öncü, bir devrimci, askerlik sanatına
katkıda bulunmuş bir büyük asker; rahatı değil, milletinin yararı için suikast ve
iftiralarla dolu çetin bir geleceği göze almış bir sosyal kahraman, bir insan, adam
gibi bir adam. Görgü tanıklarının ortak olarak anlattıkları Atatürk bu."[1]

Turgut Özakman

[1] Turgut Özakman, Vahidettin, M. Kemal ve Milli Mücadele, 2020, s. 764.