Toplumsal Hafıza Akımı ve Konforlu Cehalet

Toplumların en büyük sorunu her zaman bilgisizlik değildir.

Bazen insanlar gerçeği bilmedikleri için değil, bilmek istemedikleri için o hâlde kalırlar. Bilmek, rahat değildir.

Bir şeyi gerçekten anlamak; alışkanlıkları sorgulamayı, ezberleri bozmayı ve çoğu zaman insanın kendi düşüncelerine bile şüpheyle bakmasını gerektirir. Bu ise konforu bozar. O yüzden birçok insan, doğruyu aramak yerine kendini iyi hissettiren anlatılara tutunur.

İşte bu noktada konforlu cehalet dediğimiz şey ortaya çıkar.

Konforlu cehalet, bilinçli ya da yarı bilinçli bir tercihtir. İnsan, karşısına çıkan bilgiyi araştırmak yerine, kendisine uygun olanı kabul eder. Kolay olanı seçer. Çünkü kolay olan, sorgulama gerektirmez.

Bu durum yalnızca bireysel bir zayıflık değildir; aynı zamanda toplumsal bir alışkanlıktır. İnsanlar çoğu zaman düşünmekten çok, ait oldukları grubun düşüncesini tekrar eder. Böylece düşünmek yerine tekrar etmek yaygınlaşır.

Toplumsal Hafıza Akımı bu noktada önemli bir tespit yapar:

Toplumları yalnızca yanlış bilgi değil, rahatlatıcı inançlar da şekillendirir.

İnsan, her zaman doğru olanı değil; kendisini huzursuz etmeyecek olanı tercih eder.

Bu yüzden bazı anlatılar sorgulanmaz. Çünkü sorgulandığında çökecektir.

Konforlu cehalet tam olarak burada kendini korur.

İnsan, aslında bilmediğini bilir; ama o kapıyı açmamayı seçer.

Sonuç olarak mesele şudur:

Gerçeğin önündeki en büyük engel bazen yalan değil, insanın kendi konforudur.