Yalnız kalamayan insan, kalabalığı bir sığınak sanır. Sessizlikten kaçtıkça gürültüye sığınır; kendi sesini bastırmak için başkalarının sesine ihtiyaç duyar. Oysa kalabalık, her zaman bir varlık hâli değildir; çoğu zaman iyi gizlenmiş bir yokluktur. İnsan kendisiyle baş başa kalamıyorsa, başkalarıyla yan yana durması da onu var etmez.

Yalnızlık, çoğu kişi için bir eksikliktir. Oysa yalnız kalabilmek bir beceridir. Kendi düşüncelerine tahammül edemeyen insan, onları başkalarının arasında unutarak yaşamayı seçer. Sürekli bir meşguliyet, bitmeyen sohbetler, kalabalık sofralar… Hepsi aynı amaca hizmet eder: Kendinle yüzleşmemek. Fakat yüzleşilmeyen her şey, insanın peşinden sessizce gelir.

Kalabalıklar, kimlikleri bulanıklaştırır. İnsan, kendini tanımadan başkalarına karıştığında bir ses olur ama bir söz olamaz. Herkesin düşündüğünü düşünür, herkesin güldüğüne güler, herkesin sustuğu yerde susar. Böylece kalabalığın içinde görünür ama kendisine görünmez hâle gelir. Yalnız kalamayan insan, burada kaybolur; çünkü kendine ait bir yönü, bir duruşu yoktur.

Oysa yalnız kalabilen insan, kalabalıkta kaybolmaz. Çünkü iç dünyasında bir merkezi vardır. Sessizlikle barışmıştır; düşüncelerini dinlemeyi, kendine katlanmayı öğrenmiştir. Bu yüzden kalabalığa katıldığında erimez, çoğalır. Varlığı başkalarına bağlı değildir; başkalarıyla birlikteyken de kendisi olarak kalabilir.

Yalnızlıktan korkan insan, kalabalığı yanlış anlar. Kalabalık bir kaçış değil, bir sınavdır. Kendiyle bağı olmayan herkes için bu sınav ağırdır. Çünkü insan önce kendi içindeki boşlukta kaybolur, sonra kalabalık bunu sadece görünmez kılar.

Sonuçta soru şudur: Yalnız kalamayan insan kalabalıkta kaybolur mu? Evet, kaybolur. Çünkü insan kendini bulmadan hiçbir yerde bulunamaz. Kalabalıklar insanı saklayabilir ama tamamlayamaz. İnsan, önce yalnızken var olmayı öğrenmeli; ancak o zaman kalabalıkta gerçekten yerini alabilir.




dipnot:
-Yalnızlıkla yüzleşemeyen insan, kalabalığı varoluşunun dayanağı sanır; oysa kendini tanımadan başkalarıyla olmak, görünür bir kayboluştur. İnsan önce kendiyle kalabilmeli ki, kalabalıkta silinmeden durabilsin.