Bir Başkadır, Hep Aynıdır

Bir Başkadır, Hep Aynıdır
0 Beğen
0 Yorum
    Biz buraya nasıl geldik? Yıllardır bu sorunun etrafında dönüp duruyoruz. Nasıl bir girdabın içindeyiz ki; cevabın yakınına bile yaklaşmaya yetmiyor onca analiz, yayın, kitaplar, podcastler, ortaya konan sayısız fikir.. Nasıl oldu, nasıl geldik biz buraya? Her şey 2000'li yılların başlarında, bir kasım sabahı mı başladı gerçekten? 
 
 
Berkun Oya'nın Bir Başkadır'ını bitirdikten sonra, bu soruya yeniden döndüğümü fark ettim. Ve yıllar önceki bir anıya gitti aklım. 
 
Ortaokuldayım. 11-12 yaşlarındayım. Sınıfa sonradan gelen, o yıllarda "dinci" denen yurtlardan birinde kalan 3-4 erkek öğrenci var. Nedense hep bir aradalar. Suskun ve çekingen değiller ama sınıfın geri kalanıyla kaynaşmaya da pek hevesli görünmüyorlar. 
 
 
Türkiye, bugün vardığımız yerin henüz başlangıç noktasında sayılır. Yıl 2004 veya 2005 olmalı. Şimdi ismini hatırlamadığım, o çocuklardan birinin annesi. Sınıfın kapısında konuşuyorlar. Kadın giderken sosyal bilgiler öğretmeni derse giriyor. Ve çocuğa kimle konuştuğunu soruyor. Çocuk annesi olduğunu söyleyince; "annene söyle bir daha öyle gelmesin okula" diyor. Kadın çarşaflıydı. 
 
 O yıllarda çok okuyan, çok düşünen, ülkede ne olup bittiğini anlamaya çalışan bir çocuktum. O yüzden de birkaç yıl önce yaşanan değişimin bizim evde -bilhassa annem tarafından- neden sevinçle karşılandığını, başka evlerde neden öfke, korgu, tedirginlik hatta yenilmişlik duygusu yarattığını, o kasım gününden sonra; okuldaki ilk günümüzde neden birbirimize senin annenle baban kime oy verdi, sen olsan kime verirdin diye sorduğumuzu hep düşündüm. Bir Başkadır, yayınlandığı andan itibaren cevabını bugün bile bulmakta zorlandığımız soruları yeniden ortaya çıkarıyor böyle. 
 
Öğretmen, çocuğa annene söyle bir daha okula öyle gelmesin demişti. Kim olduğunu, nasıl yaşadığını, neden öyle giyindiğini bilmediği bir kadından neden rahatsız olmuştu ki? Birkaç yıl önceki o kasım sabahı yüzünden miydi? Peki o cümleden sonra tamam diyerek susan çocuk, öğretmenin tavrından sonra ailesini ve ait olduğu dünyayı başkalarının gözünden gördüğünde, bir şekilde içselleştirdiği hayat algısını ve değerlerini nereye koymuştur? Öğretmenin ayrımcı ve dışlayıcı tavrı neye evrilmiştir ya da? Yaşadığımız toplumsal değişimin herkese dokunduğunu varsaydığımızda, üzerine düşünülecek bir soru bu da.
 
 Aradan geçen yıllarda çok şey değişti elbette. Ama olup biteni anlama ve anlatma şeklimiz ne kadar değişti, emin değilim. Bir kesimin nefes ya da ses olarak gördüğü, kurtarılmış bölge ilan ettiği; 4-5 hatta bazen 6 kareye ayrılan ekranlarda haykıran "uzmanlar" mesela. Her biri Amerika'yı yeniden keşfedercesine, dünün mazlumlarının bugün nasıl zalimleştiğini anlatıyor; abone olmayı, beğenmeyi ve yorum yapmayı hatırlatarak yayınlarını sonlandırıyorlar. Mission completed! 
 
 Mesele de bu değil mi zaten? Mazlumun zalime dönüştüğünü, kontrolsüz gücün güç olmadığını, iktidarın -kimliğinden bağımsız- sahibini bozduğunu bilmeyen, anlamayan kaldı mı? Hal böyleyken bu anlatıyı tekrar ederek yanlışa karşı söz söylemiş olmuyoruz. Basit bir şikayetlenmeden öteye geçemiyoruz. 
 
 Bir Başkadır, ilk sezonda olduğu gibi, 4 bölümlük ikinci sezonda da yine Meryem karakteri üzerinden bakıyor resme ama Berkun Oya'nın kendisinin canlandırdığı karakter üzerinden de buraya nasıl geldiğimizi daha somut biçimde anlatıyor gibi. Muzaffer. Zafer kazanan. 
 
Seçilen isim tesadüf olmasa gerek. Sosyal medyadaki yorumlara ve dizi hakkındaki geniş eleştirilere baktığımda Muzaffer'in bir temsil olarak algılandığını, nasıl bir nefret hatta tiksinti objesi gibi konumlandırıldığını gördüm. Ama sormak lazım. Muzaffer gerçekten birinin ve bir şeylerin sembolü mü, yoksa bu toplumun neredeyse ortak değeri olabilecek kadar kök salmış gerçekliği mi? Galiba ayna. Muzaffer her şeyden evvel bir ayna. En çok da ondan tiksinenlerin bakması gereken...Adliyelerde, eğitim kurumlarında, kollukta, hemen hemen her sektörde Muzafferler'in tahakküm kurmasına ses çıkarmayanlar, hatta onlara yakın durma çabasında olanlar, şimdi bir dizide onu ete kemiğe bürünmüş halde gördüğünde söz söyleyebiliyor tabii ama aynaya baktıklarında Muzafferler sisteminde sıkışıp kalmamızdaki payı da görebilmeyi göze alabilirler mi?
 
Geçmişimdeki bazı kişilerin bugün nerede ne yaptığını biliyor, görüyorum. Pek çoğundansa haberim yok. Ülkenin geçtiği değişim ve dönüşüm yollarından kimin payına ne düşmüştür, kim neye nasıl pozisyon almıştır bilmiyorum. Ama hiçbir iktidarın, hayatın olağan akışının önüne geçebilecek kadar güçlü olmadığını biliyorum. Yıllar önce, yaklaşık 40  kişilik sınıfta annesinin kıyafeti yüzünden aşağılanan o çocukla, bunu yapan öğretmenin bugünkü sıkışmışlık hissi ve alternatifsizlik hissinin birbirine çok benzediğinden de emin gibiyim. Kimlikleri ve yaşam tarzları kimseye kalkan olmuyor zira. Her nerdeysek, hepimiz aynı yerdeyiz. Hayatın ironisi gerçekten çok garip. Nereden nereye... Bir kasım sabahı herkesin saflara savrulmasına sebep olan iktidar, çeyrek asır sonra kimleri kimlerle benzer hislerde buluşturuyor..
 
 
    

Yorumlar (0)

Bu gönderi için henüz bir yorum yapılmamış.

Yorum Bırakın